Δαμάσκιος: Ο τελευταίος διευθυντής της Φιλοσοφικής σχολής Αθηνών

0
73

Δαμάσκιος ο επικαλούμενος Διάδοχος. Νεοπλατωνικός φιλόσοφος του τέλους του Ε΄και των αρχών του ΣΤ΄μ.0. αιώνος. Εγεννήθη πιθανώς είς την Δαμασκόν της Συρίας το 456 όθεν και Σύρος και Δαμασκινός.Ο Θέων τον δίδαξε τήν ρητορικήν ενώ ο Αμμώνιος αστρονομία και Πλατωνική φιλοσοφία. Ο Δαμάσκιος ήταν ο τελευταίος Διευθυντής της Νεοπλατωνικής Φιλοσοφικής σχολής των Αθηνών όταν αυτή διελύθη από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό. Ο Δαμάσκιος παρά τον σεβασμόν του προς τους εν Αλεξανδρεία διδασκάλους του και προς αυτόν τον ίδιον τον Αμμώνιον διέκειτο δυσμενώς εξ αιτίας των συμβιβασμών των προς τον Χριστιανισμόν.

Η φιλοσοφία του Δαμάσκιου είναι αυτή η νεοπλατωνική φιλοσοφία εξ ισου μέν θρησκευτική προς την του Πρόκλου, πολύ πλέον όμως μυστική και ενοραματική. Από των χρόνων ήδη του Ολυμπιοδώρου (Υπόμν. είς Αλκιβιάδην) έχει γίνει συνήθης η σύγκρισις των δύο τελευταίων σπουδαιοτέρων αρχηγών του Νεοπλατωνισμού είς την Αθήνα.

Ο Ολυμπιόδωρος θεωρεί ότι ο Πρόκλος σχολιάζοντας τον Πλάτωνα ακολουθεί περισσότερον την “ΛΕΞΙΝ” ενώ ο Δαμάσκιος είναι πιστότερος είς την “ΟΥΣΙΑΝ”. Αντί των σταθερών πλαισίων τα οποία ήθελαν ο Ιάμβλιχος και ο Πρόκλος να εφαρμόσουν στις ύψιστες φιλοσοφικές έννοιες, ο Δαμάσκιος αναιρών τον ένα ορισμόν διά του άλλου παραμένει εις την υψίστην αρχήν η οποία ούτε να ορισθεί είναι δυνατόν, ούτε να νοηθεί, ούτε να υμνηθεί.

Damascius Phil. In Parmenidem
Page 132, line 15
“ Αυτός τοίνυν ημάς εδίδαξεν ότι τώ μέν ενί όντι προσήκει η μονάς ως και αυτή κόσμος ούσα αδιάκριτος, τη δε νοητή μεσότητι η δυάς ως άρξασα προόδου τινός. Το δε απείρω πλήθει η τριάς, το γάρ πλήθος από τριάδος, και ότι “νούς έστι νοητός”. Η δε τετράς τη ακρότητι των νοητών και νοερών, ως “πηγή του αενάου παντός αριθμού”. Η δε πεμπάς τώ συνοχικώ διακόσμω, ως συνέχουσα τώ κύκλω πάσαν την περιφοράν τούδε του κόσμου, και ως τετράς ούσα είς την μονάδα επιστρέφουσα. Η δε εξάς, ως τελεία, τώ τελεσιουργώ διακόσμω.”

ΛΕΞΙΚΟΝ
Τοίνυν = όθεν, λοιπόν, δι΄ό (συμπερασμ. Μόριο)
Ενί = αντί του ΕΝ
Αδιάκριτος = αδιαχώριστος, ανάμικτος, ακατανόητος
Νοητός = πραγματικός, ο δυνάμενος να νοηθεί, ο διαμέσω του νού αντιληπτός
Ακρότης = το άκρον (καθ΄ύψος) αντίθετον της μεσότητος
Νοερός = πνευματικός, το νοούν
Συνοχικός = ο έχων την δύναμιν να συνέχη, να συγκρατή, ο συνεκτικός
Τελεσιουργός = ο συμπληρών έργον τι, εκτελών τον σκοπόν του, ο αποτελεσματικός
Διάκοσμος = διακόσμησις, τακτοποίησις, κατάταξις, διαρύθμισις, τάξις
Νούς = προσοχή, κρίσις, αντίληψις
Άρχω = αρχίζω, κάμνω αρχήν, οδηγώ, επικρατώ, υπερισχύω, κυβερνώ, διοικώ, εξουσιάζω
Προσήκω = είμαι πλησίον, εγγύς, πάρειμι, ανήκω εις τι
Μεσότης = το νύν (χρόνος), η κεντρική θέσις

ΕΡΜΗΝΕΙΑ
Αυτός (Ο Πλάτων) λοιπόν μας δίδαξε ότι εις το ΕΝ ΟΝ ανήκει η ΜΟΝΑΣ αφού και αυτή είναι αδιαχώριστη τάξις (κόσμος), ενώ (δε) στον πραγματικό (νοητό) χρόνο – στο ΤΩΡΑ (μεσότης) ανήκει η ΔΥΑΔΑ ως εξουσιάζουσα την πρόοδον κάποιου.
Στο άπειρο πλήθος τώρα (δε) ανήκει η ΤΡΙΑΣ διότι το πλήθος (προέρχεται) από την ΤΡΙΑΔΑ εφ΄όσον (και ότι) ο νούς δηλαδή η αντίληψις μας είναι πραγματική (νοητή).
Η ΤΕΤΡΑΣ (χώρος-ΤΕΤΡΑΚΤΥΣ) πάλι (δε) ανήκει στα άκρα της πραγματικότητος – των πραγματικών – (νοητών) αλλά και των διανοητικών – πνευματικών (νοερών) σαν ΠΗΓΗ κάθε αιωνίου διαστήματος – αξιώματος – ποσότητος (αριθμού).
Η ΠΕΜΠΑΣ (Γάμος) πάλι (δε) ανήκει στην συνεκτική (συνοχική) τάξιν (διάκοσμος) σαν έχουσα την δυνατότητα της συγκρατήσεως (συνέχουσα) στην στροφαλίνσκι – περιστροφή (κύκλω) κάθε περιφοράς, αυτού του κόσμου, η οποία – περιφορά, σαν ΤΕΤΡΑΣ (ΠΕΡΙΦΟΡΑ = ΤΕΤΡΑΣ) που είναι, οφείλει να επιστρέψει στην μονάδα. (Πρόκειται για την “δανεική” ΤΕΤΡΑΚΤΥΝ του καθενός από εμάς η οποία στο τέλος της κάθε γήϊνης ζωής μας ΟΦΕΙΛΕΙ να επιστρέψει εις το ΕΝ).
Τέλος η ΕΞΑΣ σαν τελεία ανήκει στην αποτελεσματικότητα της τάξεως.
Εμμανουήλ Παπαδόπουλος

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here